Stosując zasady rachunkowości Grupy, opisane w uwadze 2, Dyrektorzy są zobowiązani do dokonywania osądów, szacunków i przyjmowania założeń dotyczących wartości bilansowych aktywów i zobowiązań, które nie wynikają bezpośrednio z innych źródeł. Szacunki i związane z nimi założenia oparte są na doświadczeniu historycznym i innych faktach uznawanych za istotne. Rzeczywiste kwoty mogą różnić się od tych szacunków.
Oszacowania i osądy podlegają ciągłej ocenie i opierają się na doświadczeniu historycznym oraz innych czynnikach, w tym oczekiwaniach co do przyszłych zdarzeń, które uznaje się za uzasadnione w danych okolicznościach.
Główne źródła niepewności szacunków
Poniżej przedstawiono kluczowe założenia dotyczące przyszłości i inne kluczowe źródła niepewności szacunków na dzień sporządzenia sprawozdania z sytuacji finansowej, które niosą ze sobą istotne ryzyko konieczności dokonania istotnej korekty wartości bilansowych aktywów i pasywów w ciągu kolejnego roku obrotowego.
i) Szacowana utrata wartości firmy i wartości niematerialnych
Grupa corocznie testuje wartość firmy pod kątem ewentualnej utraty wartości, zgodnie z zasadami rachunkowości określonymi w nocie 2.11.
Określenie utraty wartości bilansowej wartości firmy i aktywów niematerialnych wymaga osądu ze strony Zarządu. Aktywa te są poddawane bieżącej ocenie w celu ustalenia, czy istnieją okoliczności, które mogłyby prowadzić do wniosku, że wartość bilansowa tych aktywów jest nieuzasadniona.
ii) Założenia emerytalne
Wartość bieżąca zobowiązań emerytalnych z tytułu zdefiniowanych świadczeń zależy od szeregu czynników, które są ustalane metodą aktuarialną z wykorzystaniem szeregu założeń. Wszelkie zmiany tych założeń będą miały wpływ na wartość bilansową zobowiązań emerytalnych. Spółka zleca niezależnemu aktuariuszowi przeprowadzenie wyceny i pomoc w ustaleniu odpowiednich założeń na koniec każdego roku. Wycena jest sporządzana przez niezależnego, wykwalifikowanego aktuariusza, jednak konieczne są istotne osądy dotyczące założeń dotyczących podwyżek emerytur, inflacji, zastosowanej stopy dyskontowej, stóp zwrotu z inwestycji oraz długości życia członków, które stanowią podstawę wycen. Nota 24 zawiera informacje na temat założeń dotyczących zobowiązań emerytalnych.
iii) Postanowienia ogólne
Rezerwy są ujmowane, gdy Grupa ma obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzenia przeszłego, prawdopodobne jest, że wypełnienie obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne, a kwota tego obowiązku może być wiarygodnie oszacowana. Jeżeli Grupa spodziewa się zwrotu części lub całości rezerwy, na przykład na mocy umowy ubezpieczeniowej, zwrot ten jest ujmowany jako odrębny składnik aktywów, ale tylko wtedy, gdy zwrot ten jest praktycznie pewny. Koszty związane z rezerwą są prezentowane w rachunku zysków i strat po odliczeniu wszelkich zwrotów.
Jeżeli wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, rezerwy dyskontuje się według bieżącej stopy procentowej przed opodatkowaniem, która w stosownych przypadkach odzwierciedla ryzyko specyficzne dla danego zobowiązania. W przypadku dyskontowania, wzrost rezerwy spowodowany upływem czasu ujmuje się jako koszt finansowy.
iv) Leasingi szacujące przyrostową stopę pożyczkową
Grupa nie może łatwo określić stopy procentowej zawartej w umowie leasingu, dlatego do wyceny zobowiązań z tytułu leasingu stosuje swoją krańcową stopę oprocentowania (IBR). IBR to stopa procentowa, jaką Grupa musiałaby zapłacić, aby pożyczyć na podobny okres i przy podobnym zabezpieczeniu środki niezbędne do nabycia składnika aktywów o wartości zbliżonej do prawa do użytkowania w podobnym środowisku ekonomicznym. IBR odzwierciedla zatem kwotę, którą Grupa „musiałaby zapłacić”, co wymaga oszacowania w przypadku braku dostępnych obserwowalnych stóp procentowych (np. w przypadku spółek zależnych, które nie zawierają transakcji finansowych) lub gdy stopy te muszą zostać skorygowane w celu odzwierciedlenia warunków umowy leasingu (np. gdy umowy leasingu nie są wyrażone w walucie funkcjonalnej spółki zależnej). Grupa szacuje IBR, wykorzystując obserwowalne dane wejściowe (takie jak rynkowe stopy procentowe), o ile są dostępne, i jest zobowiązana do dokonania pewnych szacunków specyficznych dla danej jednostki (takich jak indywidualny rating kredytowy spółki zależnej).
v) Płatności oparte na akcjach
Oszacowanie wartości godziwej transakcji płatności opartych na akcjach wymaga określenia najwłaściwszego modelu wyceny, który zależy od warunków przyznania. Oszacowanie to wymaga również określenia najwłaściwszych danych wejściowych do modelu wyceny, w tym oczekiwanego okresu obowiązywania opcji na akcje lub prawa do wzrostu wartości, zmienności i stopy dywidendy, a także przyjęcia założeń dotyczących tych danych. Grupa stosuje model Blacka-Scholesa-Mertona do oszacowania wartości godziwej instrumentów. Wzór Blacka-Scholesa-Mertona został skorygowany w celu uwzględnienia niektórych cech opcji na akcje, takich jak prawdopodobieństwo nabycia praw i spełnienie warunków dotyczących wyników długoterminowych programów inwestycyjnych (LTIP). Założenia i modele stosowane do oszacowania wartości godziwej transakcji płatności opartych na akcjach zostały ujawnione w nocie 25.
vi) Licencja Shincell
Licencja Shincell została skapitalizowana jako składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania, a jej okres użytkowania oszacowano na dziesięć lat, w oparciu o przewidywany okres, w którym technologia będzie generować przyrost wartości. Co roku przeprowadzana jest ocena utraty wartości w celu oceny odzyskiwalności wartości aktywów w oparciu o przyszłe plany pięcioletnie, co wiąże się z niepewnością w obliczeniach. Uznano, że licencja Shincell powinna zostać skapitalizowana jako składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania, a przyszłe płatności powinny zostać potraktowane jako zobowiązanie z tytułu leasingu zgodnie z MSSF 16.
vii) Przejęcie grupy OKC
Wycena aktywów nabytych wraz z zakupem Grupy OKC opierała się na założeniach. Grunty i budynki zostały skorygowane do wartości rynkowej 4600 tys. euro na podstawie wyceny przeprowadzonej przez podmiot zewnętrzny. Oszacowano wartość nabytych zapasów, ponieważ zostały one wycenione według marży dystrybutora, a rezerwa została utworzona na podstawie zapasów, które nie były przedmiotem obrotu od ponad roku.
W ramach przejęcia Grupa rozpoznała następujące identyfikowalne aktywa niematerialne:
Życie gospodarcze | Wartość | |
|---|---|---|
Nazwy handlowe produktów | 10 | 2,134 |
Nazwa firmy | 2 | 227 |
Wiedza na temat recyklingu | 5 | 1,153 |
Zaległości w zamówieniach | 1 | 299 |
Relacje z klientami | 10 | 9,855 |
|
| 13,668 |
Aktywa te wyceniono według wartości godziwej na dzień przejęcia zgodnie z MSSF 3 „Połączenia jednostek gospodarczych”. Wycenę każdej kategorii aktywów przeprowadzono z wykorzystaniem powszechnie stosowanych technik wyceny opartych na dochodach, odzwierciedlających oczekiwane przyszłe korzyści ekonomiczne przypisywane każdemu składnikowi aktywów.
Nazwy handlowe produktów
Nazwy handlowe produktów wyceniono metodą zwolnienia z opłat licencyjnych. Podejście to szacuje wartość nazw handlowych w odniesieniu do hipotetycznych opłat licencyjnych, które Grupa byłaby zobowiązana uiścić w przypadku licencji na nazwy handlowe od strony trzeciej. Kluczowe założenia obejmowały:
- prognozowany poziom przychodów, jakie mają być generowane pod nazwami handlowymi
- odpowiednia teoretyczna stawka tantiem, odniesiona do porównywalnych transakcji rynkowych
- stopa dyskontowa zastosowana do przyszłych przepływów pieniężnych wynosi 13,7%
- okres użytkowania wynoszący dziesięć lat, w oparciu o cykle produktów i plany zarządzania dla przyszłych nazw handlowych.
Nazwa firmy
Nazwę korporacji wyceniono metodą zwolnienia z opłat licencyjnych. Podejście to szacuje wartość nazwy w odniesieniu do hipotetycznych opłat licencyjnych, które Grupa byłaby zobowiązana uiścić w przypadku licencji na nazwę od osoby trzeciej. Kluczowe założenia obejmowały:
- prognozowany poziom przychodów, jakie mają zostać wygenerowane pod tą nazwą
- odpowiednia teoretyczna stawka tantiem, odniesiona do porównywalnych transakcji rynkowych
- stopa dyskontowa zastosowana do przyszłych przepływów pieniężnych wynosi 13,2%
- okres użytkowania wynoszący dwa lata, w oparciu o plany zarządzania dotyczące przyszłej nazwy korporacji.
Wiedza na temat recyklingu
Wartość niematerialną w postaci know-how wyceniono metodą „z lub bez”, czyli podejściem dochodowym, które mierzy korzyści ekonomiczne wynikające z nabytej wiedzy technicznej, procesów i przepływów pracy. Metodologia ta pozwala oszacować przyrostowe przepływy pieniężne, które firma ma wygenerować dzięki dostępowi do nabytego know-how, w porównaniu z przepływami pieniężnymi, których można by zasadnie oczekiwać bez dostępu do niego.
Wycena odzwierciedla:
- prognozowane oszczędności kosztów, wzrosty produktywności i efektywność operacyjna wynikające z wiedzy i umiejętności
- szacowany okres, w którym spodziewane jest osiągnięcie tych korzyści
- założenia dotyczące poziomu zakłóceń, dodatkowych kosztów lub zmniejszonej produkcji, które wystąpiłyby w hipotetycznym scenariuszu „bez”
- opłaty składkowe za aktywa wspierające aktywa zaangażowane w generowanie świadczeń
- stopa dyskontowa na poziomie 14,2% zgodna z charakterystyką ryzyka przepływów pieniężnych związanych z know-how
- okres użytkowania wynoszący pięć lat, odzwierciedlający okres, w którym wiedza ta będzie przynosić korzyści w przyszłości.
Uzyskana wartość godziwa stanowi wartość bieżącą korzyści ekonomicznych, których powstania można się spodziewać wyłącznie w związku z posiadaniem nabytego know-how.
Zaległości w zamówieniach
Wartość portfela zamówień oszacowano metodą nadwyżki zysków w wielu okresach, w oparciu o przewidywane przychody i marże z potwierdzonego portfela zamówień na dzień przejęcia. Przyjęto następujące założenia:
- zakontraktowany kanał przychodów i oczekiwany profil konwersji
- prognozowane marże brutto
- koszty realizacji w okresie zaległości
- stopa dyskontowa na poziomie 12,7%, która odzwierciedla krótkoterminowy charakter i niższe ryzyko zakontraktowanych przepływów pieniężnych
- okres użytkowania wynoszący jeden rok, odzwierciedlający oczekiwanie, że wszystkie powiązane zamówienia zostaną zrealizowane w ciągu roku.
Relacje z klientami
Relacje z klientami wyceniono metodą nadwyżki zysków wielookresowych, reprezentującą przepływy pieniężne generowane z nawiązanych relacji z klientami po odliczeniu kosztów aktywów składkowych. Kluczowe założenia wyceny obejmowały:
- prognozowane przychody klientów w oparciu o historię retencji i zachowań zakupowych
- wskaźniki odejścia klientów uzyskane na podstawie analizy historycznej odejść
- prognozowane marże brutto
- opłaty za aktywa składkowe, w tym zwroty z kapitału obrotowego i innych aktywów pomocniczych
- stopa dyskontowa na poziomie 14,2% odzwierciedlająca profil ryzyka związanego z zarobkami klientów
- użyteczny okres ekonomiczny wynoszący dziesięć lat, oparty na okresie, w którym zyski dodatkowe stanowią mniej niż 4% zysków skumulowanych do tego momentu.
Stopa dyskontowa i inne założenia
Stopy dyskontowe zastosowane w wycenach wyprowadzono ze średniego ważonego kosztu kapitału Grupy, skorygowanego o specyficzne ryzyka związane z każdą kategorią wartości niematerialnych i prawnych. Prognozy wykorzystane w wycenach oparto na zatwierdzonych planach biznesowych kierownictwa oraz założeniach branżowych, spójnych z założeniami stosowanymi w innych długoterminowych procesach planowania.
viii) Wynagrodzenie warunkowe
1,5 mln EUR z całkowitej kwoty 36 mln EUR płatnej za przejęcie Grupy OKC stanowiło wynagrodzenie warunkowe. Wynagrodzenie warunkowe ma zostać zapłacone w 2027 r., pod warunkiem osiągnięcia przez OKC w 2026 r. zysku EBITDA wyższego niż 5,5 mln EUR (proporcjonalnie do 5,0 mln EUR), bez płatności, jeśli EBITDA będzie niższa niż 5,0 mln EUR. Płatność musi zostać dokonana w ciągu 30 dni od zakończenia audytu OKC w 2026 r. Na dzień przejęcia wartość godziwa wynagrodzenia warunkowego została oszacowana na 1324 tys. GBP (1500 tys. EUR). Istnieje niepewność co do wysokości EBITDA OKC w 2026 r., dlatego dokonano szacunku. Kierownictwo uważa, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo osiągnięcia celu w oparciu o wyniki z przeszłości i prognozowany plan pięcioletni, dlatego ujęło 100% wynagrodzenia warunkowego jako zobowiązanie.
Kluczowe osądy
i) Nierozpoznane aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Grupa posiada straty podatkowe rozliczane w USA i Polsce.
Według kursów wymiany na koniec roku, Stany Zjednoczone odnotowały straty z lat ubiegłych w wysokości 3429 tys. GBP, z czego 1470 tys. GBP zostało ujęte jako odroczone aktywa podatkowe. Pozostałe 1959 tys. GBP nie zostało ujęte, ponieważ istnieje niepewność co do tego, czy związane z nimi koszty utraty wartości można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu.
Według kursów wymiany na koniec roku, Polska posiada ulgę podatkową przeniesioną na następny okres w wysokości 4793 tys. GBP, z czego 3712 tys. GBP zostało ujęte jako odroczone aktywa podatkowe. Pozostałe 1081 tys. GBP nie zostało ujęte, ponieważ jego wykorzystanie jest spodziewane w perspektywie ponad pięciu lat, a nie ma wystarczającej pewności, że zyski zostaną osiągnięte w tym dłuższym okresie, aby uzasadnić ujęcie aktywów.